BAKI,TurkicWorld Orxan Qədirzadə
ABŞ Nümayəndələr Palatası İranla bağlı hərbi əməliyyatların maliyyələşdirilməsi və prezident Donald Tramp administrasiyasının prioritetlərini dəstəkləmək məqsədi daşıyan 95 milyard dollarlıq büdcə paketini qəbul edib. Sənəd yalnız respublikaçıların dəstəyi ilə təsdiqlənib və Demokratların sərt etirazına səbəb olub.
Nümayəndələr Palatasında keçirilən səsvermədə paket 216 lehinə, 214 əleyhinə səslə qəbul edilib. Bütün demokrat konqresmenlər sənədin əleyhinə çıxıb.
Respublikaçılar paketdən İran müharibəsinin maliyyələşdirilməsi, ABŞ müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi və Ağ Evin digər əsas təşəbbüslərinin həyata keçirilməsi üçün istifadə etməyi planlaşdırırlar.
Nümayəndələr Palatasının spikeri Mayk Conson bildirib ki, Konqresdəki fikir ayrılıqları fonunda büdcə razılaşması prosesindən istifadə Tramp administrasiyasının gündəliyini həyata keçirmək üçün ən real yoldur.
Paketə əsasən, ABŞ Müdafiə Nazirliyinə 60 milyard dollar, digər milli təhlükəsizlik ehtiyacları üçün 13 milyard dollar, Tramp administrasiyasının tarif siyasətindən zərər çəkən fermerlər üçün 12 milyard dollar, həmçinin seçki qanunvericiliyində dəyişiklikləri nəzərdə tutan tədbirlər üçün 10 milyard dollar ayrılması planlaşdırılır.
Respublikaçıların Büdcə Komitəsinin sədri Codi Arrinqton bildirib ki, ayrılan vəsaitlər İran müharibəsinin başa çatdırılması üçün istifadə olunacaq.
Demokratlar isə hesab edirlər ki, milyardlarla dollar daxili sosial və iqtisadi problemlərin həllinə yönəldilməlidir. Nümayəndələr Palatasının Demokratlar fraksiyasının rəhbəri Pit Aqilar bildirib ki, bu vəsaitlər amerikalıların gündəlik xərclərinin azaldılması və sosial proqramlara sərf edilə bilərdi.
ABŞ Konqresində İran müharibəsi ilə bağlı siyasi fikir ayrılıqları davam edir. Qanunvericilər Trampın hərbi əməliyyatlarını dayandırmaq imkanına malik olmadıqlarını, eyni zamanda hərbi fəaliyyət üçün yeni maliyyə ayırmalarını təsdiqləmək məcburiyyətində qaldıqlarını bildirirlər.
Associated Press-NORC sorğusuna əsasən, amerikalıların əksəriyyəti Tramp administrasiyasının İran strategiyasını dəstəkləmir.
Pentaqon əlavə maliyyə tələb edir
Büdcə müzakirələri ABŞ ordusunun Yaxın Şərqdəki əməliyyatları fonunda keçirilir. ABŞ müdafiə naziri Pit Heqset bu həftə Senatda keçirilən dinləmələrdə Pentaqonun maliyyə çatışmazlığı ilə üzləşdiyini bildirib.
Məlumata görə, ötən il qəbul edilmiş böyük büdcə qanununda müdafiə sahəsinə birdəfəlik 150 milyard dollar ayrılmasına baxmayaraq, nazirlik əlavə resurslara ehtiyac duyur.
Büdcə paketinə qarşı çıxan bəzi respublikaçılar isə xərclərin başqa sahələrdə ixtisarlar hesabına balanslaşdırılmasını tələb edirlər.
Paket Senatda qeyri-müəyyənliklə üzləşir
Nümayəndələr Palatasında qəbul edilən sənədin Senatda taleyi hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır. Senatın çoxluq lideri Con Tun paketi ilə bağlı yekun mövqeyini açıqlamayıb.
Respublikaçılar büdcə razılaşdırılması prosedurundan istifadə edirlər. Bu mexanizm Konqresdə adi səs çoxluğu ilə qanun layihələrinin qəbuluna imkan verir və Senatda uzunmüddətli bloklama prosedurunun qarşısını alır.
Mayk Conson bu üsuldan daha əvvəl Trampın vergi güzəştləri və digər əsas siyasətlərinin həyata keçirilməsi üçün istifadə edib.
Senat rəhbərliyi isə hazırda əsas diqqəti sentyabrın 30-da başa çatacaq hökumət maliyyələşdirilməsinin qarşısının alınmasına yönəldib. Con Tun hökumətin fəaliyyətinin dayanmasının qarşısını almaq üçün müvəqqəti maliyyələşdirmə qərarının qəbul edilməsini istəyir.
Sövdələşmənin gələcək mərhələləri həmçinin Trampın seçkilərdə səsvermə üçün vətəndaşlıq təsdiqi tələb edən SAVE America Act təşəbbüsü ilə bağlı mübahisələrdən də təsirlənə bilər. Demokratlar və bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, bu dəyişikliklər milyonlarla seçicinin səsvermə prosesində çətinliklərlə üzləşməsinə səbəb ola bilər.
