BAKI,TurkicWorld
Körfəz Əməkdaşlıq Şurası ilə Avropa İttifaqı arasında iqtisadi tərəfdaşlığın ənənəvi ticarətdən kənara çıxaraq texnologiya, süni intellekt, təmiz enerji, rəqəmsal infrastruktur və təchizat zəncirlərinə investisiyaları əhatə edən yeni mərhələyə keçməsi gözlənilir. İkinci Avropa İttifaqı–Körfəz Əməkdaşlıq Şurası sammitinin oktyabrın 24-də Ər-Riyadda keçirilməsi planlaşdırılır.
TurkicWorld xəbər verir ki, Avropa Komissiyasının məlumatına görə, 2025-ci ildə Avropa İttifaqı ilə Körfəz ölkələri arasında mal ticarətinin həcmi 165,7 milyard avroya çatıb. Yeni mərhələdə tərəflər yalnız ticarət dövriyyəsinin artırılmasına deyil, həm də rəqəmsal əlaqələndirmə, enerji, sənaye və innovasiya sahələrində investisiya və əməkdaşlığın genişləndirilməsinə diqqət yetirməyi planlaşdırırlar.
Template blocks/news/article_inline not found. FILE: /home/tmbircom/www_newsy/classes/tpl.class.php, CLASS: tpl, LINE: 94
Süni intellekt əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri ola bilər
Tərəflər arasında əməkdaşlığın yeni istiqamətlərindən birinin süni intellekt iqtisadiyyatı olması gözlənilir. Avropa İttifaqı süni intellekt infrastrukturu, o cümlədən bulud hesablama sistemləri və məlumat mərkəzlərinə investisiyaların artırılmasını nəzərdən keçirir.
Bu çərçivədə məlumat mərkəzlərinin yaradılması və idarə olunması, yüksək məhsuldarlıqlı hesablama sistemləri, süni intellekt tətbiqləri, kibertəhlükəsizlik və bulud xidmətləri üzrə birgə layihələr üçün imkanların yarana biləcəyi bildirilir.
Avropa Komissiyası iyul ayında Avropada yeddiədək süni intellekt nəhəng hesablama mərkəzinin yaradılması üçün təşəbbüs irəli sürüb. Layihənin Avropa və milli maliyyələşdirmə hesabına 10 milyard avroyadək vəsaitlə dəstəklənməsi, ən azı 20 milyard avro özəl investisiyanın səfərbər olunmasına şərait yaratması gözlənilir.
Körfəz ölkələrinin maliyyə imkanları və genişmiqyaslı rəqəmsal inkişaf proqramları ilə Avropanın elmi-tədqiqat və texnoloji potensialının birləşdirilməsi bu sahədə yeni əməkdaşlıq imkanları yarada bilər.
Rəqəmsal infrastruktur yeni əlaqələndirmə xətti kimi
Avropa İttifaqı rəqəmsal əlaqələndirməni nəqliyyat və enerji ilə birlikdə Körfəz ölkələri ilə əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri kimi nəzərdən keçirir. Bu yanaşma ənənəvi ticarət dəhlizlərindən daha geniş rəqəmsal infrastruktur şəbəkələrinin yaradılmasını nəzərdə tutur.
Telekommunikasiya şəbəkələri, məlumat mərkəzləri, bulud xidmətləri, kibertəhlükəsizlik və məlumat mübadiləsi bu əməkdaşlığın mümkün istiqamətləri sırasında göstərilir.
Təmiz enerjiyə investisiyalar genişlənə bilər
Təmiz enerji də Avropa ilə Körfəz ölkələri arasında mümkün investisiya əməkdaşlığının əsas sahələrindən biri kimi təqdim olunur. Günəş və külək enerjisi, yaşıl hidrogen, enerji saxlama sistemləri, ağıllı elektrik şəbəkələri və emissiyaların azaldılması texnologiyaları üzrə layihələrin inkişaf etdirilməsi imkanları müzakirə olunur.
Avropa Komissiyasının hesablamalarına görə, Avropa İttifaqının enerji sektorunun transformasiyası üçün 2026–2030-cu illərdə illik təxminən 660 milyard avro, 2031–2040-cı illərdə isə illik 695 milyard avro investisiyaya ehtiyac olacaq.
Əməkdaşlığın yalnız Avropa və Körfəz bazarları ilə məhdudlaşmayaraq Yaxın Şərq və Şimali Afrika regionundakı layihələri də əhatə edə biləcəyi qeyd olunur.
Ticarətdən birgə dəyər zəncirlərinə
Sammit çərçivəsində texnologiya və enerji ilə yanaşı, qabaqcıl sənaye, logistika və maliyyə sahələrində də əməkdaşlıq imkanlarının müzakirə olunması gözlənilir.
Bu yanaşma Avropa ilə Körfəz arasında yalnız bazarlararası ticarət modelindən istehsal, inkişaf, maliyyələşdirmə və paylanmanı əhatə edən birgə dəyər zəncirlərinin yaradılmasına keçidi sürətləndirə bilər.
Qabaqcıl sənaye, sənaye avadanlıqları və texnologiyaları, logistika, maliyyə texnologiyaları, səhiyyə texnologiyaları, kibertəhlükəsizlik, telekommunikasiya və enerji potensial əməkdaşlıq sahələri kimi göstərilir.
Sərbəst ticarət sazişi də gündəmdədir
Texnologiya və enerji gündəmin əsas istiqamətlərinə çevrilsə də, Avropa İttifaqı ilə Körfəz Əməkdaşlıq Şurası arasında sərbəst ticarət sazişi də əsas iqtisadi məsələlərdən biri olaraq qalır.
Avropa Komissiyası bazarlara çıxış imkanlarını genişləndirəcək və ticarət və investisiyalar üçün aydın qaydalar yaradacaq əhatəli və balanslaşdırılmış saziş əldə etməyə çalışdığını bildirir. Sazişin iqtisadi təsirinin qiymətləndirilməsi məqsədilə şirkətlər, investorlar və ticarət palataları ilə məsləhətləşmələr oktyabrın 19-dək davam edəcək.
Səudiyyə Ərəbistanı üçün yeni imkanlar
Körfəz–Avropa əməkdaşlığının yeni gündəliyi Səudiyyə Ərəbistanının “2030 Baxışı” çərçivəsində iqtisadi şaxələndirmə, investisiya və texnologiyaların cəlb edilməsi, qeyri-neft sektorlarının inkişafı məqsədləri ilə də uyğunlaşır.
Səudiyyə Ərəbistanı və Avropa İttifaqı Hindistan–Yaxın Şərq–Avropa İqtisadi Dəhlizinin inkişafını da dəstəkləyir. Bu təşəbbüs nəqliyyat, enerji və rəqəmsal infrastruktur vasitəsilə Körfəzi Avropa və Asiya ilə daha sıx əlaqələndirməyi nəzərdə tutur.
Sammitdən sonra keçirilməsi planlaşdırılan biznes forumunda siyasi səviyyədə müəyyənləşdirilən prioritetlərin konkret investisiya layihələrinə çevrilməsi üçün şirkətlər və investorlar arasında müzakirələrin aparılması gözlənilir.
Hazırda süni intellekt və digər sahələr üzrə konkret birgə investisiya layihələrinin rəsmi şəkildə elan edilmədiyi bildirilir. Buna görə də qeyd olunan istiqamətlər hazırkı mərhələdə potensial əməkdaşlıq imkanları kimi qiymətləndirilir.
