BAKI,TurkicWorld Orxan Qədirzadə
İsrail ilə Livan arasında hərbi əməliyyatların dayandırılmasına yönəlmiş çərçivə sazişinin imzalanmasından cəmi iki gün sonra İsrail ordusu Livanın cənubunda yenidən hava zərbələri endirib. Hadisə Livanda siyasi gərginliyi daha da artırıb. Hizbullah hərəkatını təmsil edən deputat Həsən Fəzlullah razılaşmanın ölkəni daxili qarşıdurmaya sürükləyə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Livanın dövlət xəbər agentliyinin yaydığı məlumata görə, bazar günü ölkənin cənub bölgələrində bir neçə hava hücumu qeydə alınıb.
Hücumlar İsrailin şənbə günü Livanın cənubunda həyata keçirdiyi və nəticədə bir nəfərin həlak olduğu zərbədən sonra baş verib. Livan Səhiyyə Nazirliyi həmin hücum nəticəsində bir nəfərin öldüyünü təsdiqləyib. İsrail ordusu isə zərbənin özünün "təhlükəsizlik zonası" adlandırdığı, Livan ərazisinin təxminən 10 kilometr dərinliyində yerləşən bölgədə Hizbullah üzvlərini hədəf aldığını bildirib.
İsrail ordusu, həmçinin, Livanın cənubunda gedən döyüşlər zamanı bir hərbçisinin həlak olduğunu açıqlayıb.
Yaxın Şərqdə davam edən münaqişə çərçivəsində Hizbullah bu ilin mart ayında ABŞ və İsrailin birgə zərbələri nəticəsində İranın ali rəhbərinin öldürülməsinə cavab olaraq İsrail istiqamətində raket hücumları həyata keçirmişdi. Bundan sonra İsrail Livana qarşı genişmiqyaslı hava hücumlarına başlamış, daha sonra isə quru əməliyyatları həyata keçirmişdi.
Livan Prezidenti Jozef Aun şənbə günü ABŞ Prezidenti Donald Trampla telefon danışığı zamanı bildirib ki, ölkəsi Vaşinqtonda beş mərhələli danışıqlardan sonra cümə günü imzalanmış çərçivə sazişinin icrası ilə bağlı üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirəcək.
İsrail ilə Livan arasında onilliklərdir davam edən rəsmi müharibə vəziyyətinə son qoyulmasına zəmin yaratmağı hədəfləyən sazişə əsasən, İsrailin işğal altında saxladığı Livan ərazilərindən qoşunlarını çıxarması Beyrutun İranın dəstəklədiyi Hizbullah hərəkatını silahsızlaşdırması şərti ilə mümkün olacaq.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu sənədi "tarixi razılaşma" adlandırıb.
Hizbullah isə danışıqların keçirilməsinə əvvəldən etiraz edib və imzalanan razılaşmanı qəbul etmədiyini bəyan edib. Hərəkatın rəhbəri Naim Qasım şənbə günü bildirib ki, təşkilat bu sənədi "qüvvədən düşmüş və hüquqi əhəmiyyətini itirmiş" hesab edir. O, razılaşmanı eyni zamanda "suverenliyin təslim edilməsi" kimi qiymətləndirib.
Razılaşmanın imzalanmasından sonra Hizbullah tərəfdarları cümə günü axşam saatlarında etiraz aksiyaları keçiriblər.
Bazar günü səhər Beyrut Beynəlxalq Hava Limanına gedən yolun, şəhərin cənub məhəllələri ilə həmsərhəd olan və Hizbullahın əsas dayaq məntəqələrindən sayılan hissəsində "Əvvəlcə Livan" şüarının əks olunduğu lövhələrin yandırıldığı müşahidə edilib. Bundan əvvəl həmin ərazidə yerləşdirilmiş "İrana təşəkkür edirik" məzmunlu lövhələr isə sökülüb.
Hizbullahı təmsil edən deputat Həsən Fəzlullah bildirib ki, hakimiyyət tərəfindən imzalanmış "alçaldıcı və biabırçı razılaşma" heç vaxt qüvvəyə minməyəcək.
Onun sözlərinə görə, hakimiyyətin atdığı addımlar ölkəni qarışıqlığa sürükləməyə yönəlmiş təxribat xarakteri daşıyır və məqsəd münaqişəni xarici düşmənlə qarşıdurmadan daxili qarşıdurmaya çevirməkdir.
ABŞ Dövlət Departamenti tərəfindən yayımlanan saziş mətninə əsasən, Livan və İsrail münaqişəyə qəti şəkildə son qoymaq, onun əsas səbəblərini aradan qaldırmaq və iki ölkə arasında mövcud olan müharibə vəziyyətinə rəsmi şəkildə son vermək niyyətini ifadə ediblər.
Sazişə əsasən, Livan ordusu qeyri-dövlət silahlı qruplarının silahsızlaşdırılması təsdiqləndikdən sonra ölkənin bütün ərazisində dövlətin suveren hakimiyyətini tam şəkildə bərpa etməlidir.
Bununla yanaşı, İsrailin müdafiə naziri İsrail Kats bəyan edib ki, Hizbullah silahlı olduğu müddətdə İsrail qoşunları Livan ərazisini tərk etməyəcək
