BAKI,TurkicWorld Orxan Qədirzadə
2026-cı ilin yanvar–may aylarında Özbəkistanın xarici ticarət dövriyyəsi ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3,7 faiz artaraq 32,8 milyard ABŞ dollarına yüksəlib.
Rəsmi statistikaya əsasən, hesabat dövründə ölkənin ixracı 15,5 faiz azalaraq 12,6 milyard dollar təşkil edib. Eyni zamanda, idxal 20,8 faiz artaraq 20,1 milyard dollara çatıb.
Nəticədə xarici ticarət balansında mənfi saldo 7,5 milyard dollar olub. Bu göstərici ötən ilin eyni dövründə qeydə alınmış 1,7 milyard dollarlıq mənfi saldodan təxminən üç dəfə çoxdur.
İxracın azalmasının əsas səbəbi qızıl ixracının kəskin şəkildə geriləməsi olub. Belə ki, qızıl ixracı 76,8 faiz azalaraq 6,5 milyard dollardan 1,5 milyard dollara enib. Bununla da qızılın ümumi ixracdakı payı 43,4 faizdən 11,9 faizə düşüb.
Qızıl nəzərə alınmadan hesablanan ixrac isə əksinə, 29,4 faiz artaraq 6,5 milyard dollara yüksəlib.
Hazır sənaye məhsullarının ixracı 99,7 faiz artaraq 1,06 milyard dollara çatıb.
Kimya sənayesi məhsullarının ixracı 37,6 faiz artaraq 1,05 milyard dollar təşkil edib.
Sənaye məhsullarının ixracı isə 18 faiz artaraq 1,9 milyard dollara yüksəlib. Bu artım əsasən tekstil məhsulları və əlvan metallarla bağlı olub.
Maşın və nəqliyyat avadanlıqlarının ixracı da 38,2 faiz artım göstərib.
Xidmət ixracı isə ən sürətlə inkişaf edən sahələrdən biri olub. Bu istiqamətdə ixrac 34,9 faiz artaraq 4,6 milyard dollara çatıb və ümumi ixracın 36,3 faizini təşkil edib. Müqayisə üçün qeyd edək ki, ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 22,8 faiz idi.
Xidmət ixracının strukturunda turizm səfərləri 48,9 faiz, nəqliyyat xidmətləri isə 36,2 faiz paya malik olub.
İdxal isə bütün əsas məhsul qrupları üzrə artım nümayiş etdirib.
Maşın və nəqliyyat avadanlıqları idxalın ən böyük hissəsini təşkil edib. Bu kateqoriya üzrə idxal 20,5 faiz artaraq 6,66 milyard dollara yüksəlib və ümumi idxalın 33,1 faizini təşkil edib.
Avtomobil idxalı 25 faiz artaraq 1,55 milyard dollara çatıb. Minik avtomobillərinin idxalı isə 84,4 faiz artaraq təxminən iki dəfə yüksəlib.
Ərzaq məhsullarının idxalı 42,3 faiz artaraq 2,31 milyard dollar olub.
Bu artım əsasən taxıl məhsullarının idxalının 63,5 faiz, ət məhsullarının idxalının isə 46,9 faiz artması hesabına baş verib.
Mineral yanacaq idxalı 31,7 faiz artaraq 1,86 milyard dollara yüksəlib.
Təbii qaz idxalı isə 84,1 faiz artım nümayiş etdirib.
Kimya məhsullarının idxalı 12,3 faiz artaraq 2,47 milyard dollara çatıb. Bunun 794,9 milyon dollarını əczaçılıq məhsulları təşkil edib.
Özbəkistanın əsas ticarət tərəfdaşları arasında Çin 23,4 faiz payla birinci, Rusiya 17,6 faizlə ikinci, Qazaxıstan isə 6,9 faizlə üçüncü yerdə qərarlaşıb.
Məhsul və xidmət ixracında əsas alıcı ölkələr Rusiya (14,9 faiz), Çin (9,2 faiz), Əfqanıstan (6,5 faiz), Fransa (5 faiz) və Qazaxıstan (4,5 faiz) olub.
İdxal strukturunda isə Çin 32,3 faiz payla ilk sırada yer alıb. Rusiyanın payı 19,3 faiz, Qazaxıstanın payı isə 8,4 faiz təşkil edib.
Hazırda Özbəkistan dünyanın 185-dən çox ölkəsi ilə xarici ticarət əlaqələri həyata keçirir. Ölkəyə idxal isə 155 dövlətdən həyata keçirilir.
