BAKI,TurkicWorld
Səudiyyə Ərəbistanının Rabitə, Kosmos və Texnologiya Komissiyasının rəhbəri Heysəm əl-Ohali qlobal kosmik iqtisadiyyatın həcminin 2035-ci ilədək 1,8 trilyon dollara çatacağını bildirib. O, kosmik fəaliyyətin sürətlə genişlənməsi fonunda peyklərin hərəkət etdiyi orbitlərin qorunması üçün beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsinə çağırıb.
TurkicWorld xəbər verir ki, Heysəm əl-Ohali bu barədə Ər-Riyadda keçirilən 2026-cı il Qlobal Kosmik Rabitə və Davamlılıq Tədbirlərinin açılış mərasimində çıxışı zamanı danışıb.
Komissiya rəhbərinin sözlərinə görə, kosmik iqtisadiyyat qarşıdakı on il ərzində iki dəfədən çox böyüyərək 2035-ci ildə 1,8 trilyon dollara çatacaq. Bu artım yeni iqtisadi imkanlar yaratsa da, peyk rabitəsinin fəaliyyətini təmin edən məhdud resurslara təzyiqi gücləndirir.
Əl-Ohali bildirib ki, kosmik mühitin uzunmüddətli qorunması dövlətlərin daha sıx əməkdaşlığını və birgə fəaliyyətini tələb edir. Xüsusilə yerüstü rabitə infrastrukturundan asılı olmayan peyk şəbəkələrinin genişlənməsi radiotezliklərə və orbital imkanlara tələbatı artırır.
Onun sözlərinə görə, 2025-ci ildə Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqına təqdim edilən peyk şəbəkələri ilə bağlı müraciətlərin sayı əvvəlki illə müqayisədə 7 faizdən çox artıb. Həmin müraciətlərdə göstərilən peyklərin sayı isə 10 faizdən çox yüksəlib.
Komissiya rəhbəri hazırda hər gün orta hesabla 10 yeni peykin və kosmik aparatın buraxıldığını diqqətə çatdırıb. Bu isə Yer ətrafındakı orbitlərdə sıxlığı artırır və kosmik aparatların toqquşması təhlükəsini gücləndirir.
Əl-Ohali xəbərdarlıq edib ki, peyklərin fəaliyyət göstərdiyi orbitlərin yararsız hala düşməsi milyardlarla insanın rabitə xidmətlərinə çıxış imkanlarının genişləndirilməsinə ciddi maneə yarada bilər.
O, kosmik sahəyə yatırılan sərmayələrin də sürətlə artdığını bildirib. Belə ki, 2025-ci ildə dünyada kosmik şirkətlərə yönəldilən sərmayələrin həcmi 60 milyard dolları ötərək ən yüksək illik göstəriciyə çatıb.
Bu artım rabitə, naviqasiya, nəqliyyat, iqlim dəyişikliklərinin izlənilməsi və digər sahələrdə kosmik texnologiyalardan istifadənin genişlənməsi ilə əlaqələndirilir.
Əl-Ohali Səudiyyə Ərəbistanında da kosmik sənayenin yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu və bu sahəyə təxminən 180 milyon dollar sərmayə yatırıldığını qeyd edib.
Üç gün davam edən beynəlxalq tədbir Səudiyyə Ərəbistanının Rabitə, Kosmos və Texnologiya Komissiyası tərəfindən Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı ilə birgə təşkil olunub.
Tədbirdə müxtəlif ölkələrin tənzimləyici qurumlarının nümayəndələri, avadanlıq istehsalçıları, kosmik xidmət göstərən şirkətlər, mütəxəssislər və tədqiqatçılar iştirak edirlər.
Toplantının əsas məqsədi kosmik rabitənin genişləndirilməsi, peyk şəbəkələrinin davamlı fəaliyyətinin təmin edilməsi və kosmosda artan təhlükələrin qarşısının alınması yollarını müzakirə etməkdir.
Komissiya rəhbəri bildirib ki, bu il ilk dəfə olaraq iki beynəlxalq toplantı — «Göydən dünyaya rabitə» və «Kosmik davamlılıq» toplantıları eyni tədbir çərçivəsində birləşdirilib. Hər iki toplantı üçüncü dəfə keçirilir.
Onun sözlərinə görə, əvvəlki iki tədbirdə 140-dan çox ölkədən ümumilikdə 12 mindən artıq iştirakçı təmsil olunub.
Əl-Ohali kosmik iqtisadiyyatın gələcək inkişafında elmi araşdırmaların və yeni texnoloji həllərin mühüm rol oynadığını da vurğulayıb.
Bu məqsədlə Səudiyyə Ərəbistanında keçirilən kosmik texnologiyalar üzrə müsabiqəyə 54 ölkədən 700 müraciət daxil olub. Müsabiqənin son mərhələsinə vəsiqə qazanan iştirakçıların adlarının bu həftə açıqlanacağı bildirilib.
Bundan başqa, Elektrik və Elektronika Mühəndisləri İnstitutu ilə əməkdaşlıq çərçivəsində geostasionar olmayan peyk şəbəkələri üzrə üçüncü beynəlxalq elmi müsabiqə təşkil edilib.
Əvvəlki iki müsabiqədə 281 alim və tədqiqatçı tərəfindən hazırlanmış 81 elmi iş təqdim olunub. Əl-Ohali bunu kosmik rabitə sahəsinə beynəlxalq marağın artmasının göstəricisi kimi qiymətləndirib.
Komissiya rəhbəri dünyada hələ də 2,2 milyard insanın internetə çıxışının olmadığını xatırladıb. Onun fikrincə, kosmik iqtisadiyyatın inkişafı yalnız sərmayələrin və gəlirlərin artması ilə məhdudlaşmamalı, rabitə xidmətlərinin daha geniş əhali qrupları üçün əlçatan olmasına şərait yaratmalıdır.
Əl-Ohali vurğulayıb ki, iqtisadi artım, yeni sərmayələr və texnoloji yeniliklər son məqsəd deyil. Əsas vəzifə kosmik texnologiyaların yaratdığı imkanlardan bütün insanların faydalanmasını təmin etməkdir.
