BAKI, TurkicWorld, Abdulvahhab Ələskərov
22-23 yanvar 2026-cı il tarixlərində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti xanım Aktotı Raimkulovanın Özbəkistan Respublikasına ilk rəsmi səfəri baş tutub. Səfər Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə Özbəkistan Respublikası arasında güclü və uzunmüddətli tərəfdaşlığın başlanğıcını qoyan əlamətdar və tarixi bir hadisə kimi dəyərləndirilir. Bu, Özbəkistan Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri cənab Şavkat Mirziyoyevin təşəbbüsü ilə 7 oktyabr 2025-ci ildə Azərbaycanın Qəbələ şəhərində keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Dövlət Başçılarının Zirvə Görüşündə Özbəkistan Respublikasının Fonda tamhüquqlu üzv kimi qəbul edilməsi ilə bağlı mühüm qərara əsasən atılan addım olub.
TurkicWorld xəbər verir ki, görüşün əsas məqamlarından biri Fondun prezidenti ilə Özbəkistan Respublikasının Mədəniyyət naziri Ozodbek Nazarbekov arasında baş tutan görüş olub.
Görüş zamanı xanım Aktotı Raimkulova səmimi qonaqpərvərliyə görə dərin təşəkkürünü bildirib və Özbəkistan Respublikasının Fonda qoşulmasının xüsusi əhəmiyyətini vurğulayıb. Ölkənin zəngin tarixi-mədəni potensialını qeyd edən Fondun Prezidenti, Özbəkistanın mədəni irsinin qorunması, inkişafı və təbliği sahəsindəki genişmiqyaslı, ardıcıl və sistemli fəaliyyətinə diqqət çəkib. Bundan əlavə, xanım Aktotı Raimkulova Fondun 2024–2025-ci illər üzrə fəaliyyətinin əsas nəaliyyətləri barədə cənab naziri ətraflı məlumatlandırıb, eləcə də dövlətlərarası mədəni əməkdaşlığın gücləndirilməsinə və birgə layihələrin icrasına yönəlmiş 2026–2027-ci illər üçün prioritet plan və fəaliyyət istiqamətlərini təqdim edib. Söhbət zamanı Fondun 4 noyabr 2025-ci ildə Səmərqənddə keçirilən UNESCO-nun 43-cü Baş Konfransında iştirakına xüsusi diqqət yetirilib. Bu konfrans Fondun fəaliyyətini qlobal ictimaiyyətə təqdim etmək, UNESCO ilə institusional əməkdaşlığı gücləndirmək və türk mədəni irsinin qlobal miqyasda təbliği üçün mühüm beynəlxalq platformaya çevrilib.
Öz növbəsində cənab nazir Fondun aktiv və səmərəli fəaliyyətini yüksək qiymətləndirərək, həyata keçirilən təşəbbüslərə və ortaq mədəni irsin qorunmasına verilən əhəmiyyətli töhfəyə görə minnətdarlığını bildirib. Özbəkistan Respublikasının Prezidenti cənab Şavkat Mirziyoyevin təşəbbüsü ilə irəli sürülmüş çoxcildli və çoxdilli “Türk Folklor İrsi” Antologiyasının hazırlanması layihəsinin strateji əhəmiyyəti xüsusi vurğulanıb. Cənab Ozodbek Nazarbekov həmçinin Özbəkistan Respublikasının Fondun fəaliyyətində fəal və hərtərəfli iştiraka tam hazır olduğunu təsdiqləyərək, uzunmüddətli, dayanıqlı və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın inkişafında maraqlı olduqlarını qeyd edib.
Rəsmi səfər çərçivəsində Fondun Prezidenti ilə Özbəkistan Respublikası Turizm və İdman Nazirliyi yanında Mədəni İrs Agentliyinin direktor müavini cənab Tursunəli Kuziyev arasında da görüş keçirilib.
Görüşdə qlobal inteqrasiya şəraitində türk dünyasının mədəni irsinin qorunması, öyrənilməsi və təbliği sahəsində Fond ilə Agentlik arasında möhkəm və uzunmüddətli əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinin zərurəti və perspektivləri müzakirə olunub. Cənab Tursunəli Kuziyev əcdadlarımızın zəngin irsinin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi işində Fondun fəaliyyətinin xüsusi əhəmiyyətini qeyd edərək, mədəni irsin mühafizəsi və təşviqi sahəsindəki mövcud proseslərin və birgə təşəbbüslərin tarixi vacibliyini vurğulayıb.
Rəsmi səfərin vacib məqamlarından biri də Fondun prezidentinin Özbəkistan Respublikasının müvafiq elmi, hüquq-mühafizə, idman və media qurumlarının, o cümlədən Özbəkistan Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəniyyətşünaslıq və Qeyri-maddi Mədəni İrs Elmi-Tədqiqat İnstitutu, Özbəkistan Milli Qvardiyası, Özbəkistan Polo Federasiyası, Özbəkistan Atçılıq Federasiyası, Heyvandarlıq və Otlaqların İnkişafı Elmi-Tədqiqat İnstitutu, eləcə də Özbəkistan Milli Teleradio Şirkətinin nümayəndələri ilə görüşü olub.
Görüş zamanı Özbəkistan Mədəniyyət Nazirliyi yanında Qeyri-Maddi Mədəni İrs Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktor müavini xanım İroda Dadacanova tərəfindən ilk dəfə olaraq “Qarabayır: Turan mədəniyyətinin kodu və dünya irsi” adlı strateji beynəlxalq layihə təqdim edilib. İppologiya (atçılıq elmi), incəsənət tarixi və rəqəmsal diplomatiyanın kəsişməsində formalaşmış elmi əsaslı fənlərarası konsepsiya Qarabayır atlarının təkcə zootexniki cins kimi deyil, həm də türk xalqlarının genetik və mədəni kodu kimi kompleks şəkildə öyrənilməsini nəzərdə tutur.
Bu görüş zamanı İnstitutun elm və innovasiyalar üzrə direktor müavini xanım İroda Dadacanova tərəfindən ilk dəfə olaraq “Qarabayır: Turan sivilizasiyasının kodu və dünya irsi” adlı strateji beynəlxalq layihə təqdim edilib. İppologiya (atçılıq elmi), incəsənət tarixi və rəqəmsal diplomatiyanın kəsişməsində formalaşdırılmış elmi əsaslandırılmış multidissiplinar konsepsiya karabayır atlarının təkcə zoogenetik cins kimi deyil, eyni zamanda türk xalqlarının genetik və mədəni kodu kimi kompleks şəkildə öyrənilməsini nəzərdə tutur. Layihə çərçivəsində at kultunun türk sivilizasiyasının mənəvi, tarixi və mədəni dəyərlər sistemində tutduğu mərkəzi yerə xüsusi diqqət yetirilir.
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Özbəkistan Respublikasına ilk rəsmi səfəri ikitərəfli əməkdaşlığın inkişafında mühüm mərhələ olmaqla yanaşı, tərəflər arasında qarşılıqlı anlaşmanın və strateji tərəfdaşlığın yüksək səviyyədə olduğunu bir daha təsdiqləyib. Səfər birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsi, beynəlxalq mədəni dialoqun genişləndirilməsi və türk irsinin regional və qlobal miqyasda qorunması, öyrənilməsi və təşviqi istiqamətində səylərin birləşdirilməsi üçün möhkəm zəmin yaradıb.
