BAKI,TurkicWorld
İrəvanda keçirilən və qondarma "erməni soyqırımı"nın ildönümünə həsr edilən yürüş zamanı Türkiyə bayrağının yandırılması regionda gərginliyi artıran təhlükəli tendensiyanın növbəti təzahürü kimi qiymətləndirilir. Belə bir addım yalnız konkret bir dövlətə qarşı yönəlmiş hörmətsizlik aktı deyil, eyni zamanda cəmiyyət daxilində radikal düşüncənin, ifrat millətçiliyin və dözümsüzlük mühitinin nə qədər dərin kök saldığını açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Bu hadisə Ermənistan cəmiyyətində uzun illərdir müşahidə olunan ideoloji xəttin davamı kimi diqqət çəkir. Keçmişdə azərbaycanlılara qarşı törədilmiş zorakılıqlar, Azərbaycanın tarixi və mədəni irsinin sistemli şəkildə məhv edilməsi, eləcə də tarix faktlarının məqsədli şəkildə təhrif olunması eyni düşüncə sisteminin müxtəlif mərhələlərdə ortaya çıxan formalarıdır. Bu baxımdan, İrəvanda baş verən son hadisə təsadüfi deyil, əksinə, köklü bir yanaşmanın nəticəsi kimi ortaya çıxır.
Ümumiyyətlə, hər hansı dövlətin bayrağının yandırılması beynəlxalq münasibətlər baxımından açıq təxribat hesab olunur. Bu cür davranışlar dialoq və əməkdaşlıq mühitinə zərbə vurur, qarşıdurmanı daha da dərinləşdirir. Xüsusilə belə bir hadisənin əvvəlcədən təşkil edilmiş tədbir çərçivəsində baş verməsi və hüquq-mühafizə orqanlarının buna müdaxilə etməməsi ciddi suallar doğurur. Bu, nə demokratiya prinsipləri, nə də ifadə azadlığı ilə izah oluna bilər. Əksinə, bu, dövlətin məsuliyyətindən yayınması və ya ən azı prosesə göz yumması kimi qiymətləndirilməlidir. Baş verənlərə görə Ermənistan hakimiyyəti birbaşa cavabdehdir və hadisə obyektiv şəkildə araşdırılmalı, bu addıma yol verən şəxslər məsuliyyətə cəlb olunmalıdır.
Digər diqqətçəkən məqam isə Türkiyə mediasının bu hadisəyə münasibətdə nümayiş etdirdiyi susqunluqdur. Adətən regiondakı ən xırda məsələlərə belə həssas yanaşan və Azərbaycanla bağlı mövzularda aktiv mövqe sərgiləyən media orqanlarının bu hadisəni geniş işıqlandırmaması müəyyən suallar yaradır. Xüsusilə Türkiyə cəmiyyətində bayrağa münasibətin nə qədər həssas olduğu nəzərə alınarsa, belə bir mövzunun diqqətdən kənarda qalması düşündürücüdür.
Ehtimal etmək olar ki, Türkiyədə fəaliyyət göstərən və Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılmasını fərqli kontekstdə təqdim etməyə çalışan müəyyən dairələr bu məsələdə də təsir imkanlarından istifadə ediblər. Bu qüvvələr adətən Azərbaycan-Ermənistan və Türkiyə-Ermənistan münasibətlərini bir-birindən ayırmağa çalışır, prosesləri paralel deyil, fərqli istiqamətlərdə təqdim etməyə cəhd göstərirlər. Halbuki regiondakı reallıqlar bu yanaşmanın yanlış olduğunu dəfələrlə sübut edib.
Hazırkı mərhələdə Türkiyənin dövlət siyasətində Azərbaycanla münasibətlərin prioritet təşkil etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Rəcəb Tayyib Ərdoğan kimi liderin rəhbərliyi ilə bu xətt daha da gücləndirilib. O, dəfələrlə bəyan edib ki, Azərbaycan-Ermənistan və Türkiyə-Ermənistan münasibətləri bir-birindən ayrı deyil və vahid geosiyasi çərçivədə qiymətləndirilməlidir. Bu yanaşma həm siyasi, həm də strateji baxımdan regionda balansın qorunmasına xidmət edir.
Azərbaycan ilə Türkiyə arasında formalaşmış müttəfiqlik münasibətləri isə təkcə dövlət maraqlarına deyil, eyni zamanda xalqların qardaşlıq bağlarına söykənir. İki ölkə liderləri arasında mövcud olan qarşılıqlı etimad və dostluq bu əlaqələrin əsasını təşkil edir. Bu yaxınlarda Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində keçirilən görüşlər, aparılan müzakirələr və verilən mesajlar da bir daha göstərdi ki, Bakı və Ankara regionda sülh, sabitlik və ədalət prinsipləri əsasında hərəkət etməyə davam edəcək.
Nəticə etibarilə, İrəvanda baş verən hadisə təkcə bir aksiya çərçivəsində qiymətləndirilməməli, daha geniş kontekstdə analiz olunmalıdır. Bu cür təxribatçı addımlar regionda etimad mühitinin formalaşmasına ciddi zərbə vurur. Azərbaycanın mövqeyi isə dəyişməz olaraq qalır: qarşılıqlı hörmət, beynəlxalq hüquqa riayət və sülhə əsaslanan münasibətlər regionun gələcəyi üçün yeganə doğru yoldur.
