BAKI, TurkicWorld, Orxan Qədirzadə
1960-cı il fevralın 1-də ABŞ-ın Şimali Karolina ştatının Qrinzboro şəhərində dörd afroamerikalı tələbənin etiraz aksiyası ölkə miqyasında vətəndaş hüquqları hərəkatının simvoluna çevrildi. Bu hadisə ABŞ-da irqi ayrı-seçkiliyə qarşı mübarizənin gedişində mühüm mərhələ kimi tarixə düşüb.
TurkicWorld xəbər verir ki, North Carolina Agricultural and Technical State University tələbələri Ezell Blair Jr., Franklin McCain, Joseph McNeil və David Richmond Qrinzborodakı Woolworth mağazasının yalnız ağdərililər üçün nəzərdə tutulmuş nahar bölməsində onlara xidmət göstərilməsindən imtina edildikdən sonra masanı tərk etməyiblər. Sonradan “Qrinzboro Dördlüyü” kimi tanınan bu gənclər mağaza bağlanana qədər sakit şəkildə oturaraq etiraz aksiyasını davam etdiriblər və növbəti gün geri qayıdacaqlarını bildiriblər.
Etiraz aksiyası qısa müddətdə geniş vüsət alıb. İlk həftənin sonunda mağaza qarşısında etiraz edənlərin sayı 200 nəfərə çatıb. Qrinzborodakı dinc etirazlar altı ay davam edib və nəhayət, Woolworth rəhbərliyi nahar bölməsində irqi ayrı-seçkiliyə son qoyaraq inteqrasiya qərarı verib.
Qeyd olunur ki, bu aksiya ABŞ tarixində ilk “oturaq etiraz” olmasa da, qeyri-zorakı xarakteri və geniş media işıqlandırması sayəsində ən tanınmış nümunəyə çevrilib. Yerli televiziya kanallarının davamlı reportajları nəticəsində oxşar etirazlar 30-dan çox şəhərdə təkrar olunub.
Məlumata görə, aksiyanın keçirilməsi əvvəlcədən planlaşdırılıb və tələbələr vətəndaş hüquqları fəalları tərəfindən istiqamətləndirilib. 2002-ci ildə Qrinzboro Dördlüyünün xatirəsinə North Carolina A&T ərazisində abidə ucaldılıb. 1993-cü ildə bağlanan Woolworth mağazası isə sonradan International Civil Rights Center & Museum kimi fəaliyyətə başlayıb.
