BAKI,TurkicWorld
Alparslan Türkeş (1917-1997) – Türkiyə siyasətində önəmli rol oynamış, Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının (MHP) qurucusu və lideri, eyni zamanda Türk milliyyətçiliyinin əsas simalarından biri olan hərbçi və siyasətçidir.
Doğum və Gənclik İlləri
Türkeş 25 noyabr 1917-ci ildə Kiprin Nikosiya şəhərində anadan olmuşdur. Ailəsi Osmanlı dövründə Kayseridən Kiprə köç etmişdi. Daha sonra ailəsi ilə birlikdə Türkiyəyə köçən Türkeş, hərbi təhsil almış və Ankara Hərb Akademiyasını bitirmişdir.
Hərbi Karyerası və 27 May İnqilabı
Alparslan Türkeş Türkiyə Silahlı Qüvvələrində xidmət etmiş, NATO-da və müxtəlif hərbi qurumlarda vəzifələr icra etmişdir. O, 1960-cı il 27 May hərbi çevrilişində aktiv rol oynamış və çevrilişdən sonra qurulan Milli Birlik Komitəsində yer almışdır. Daha sonra siyasi proseslərə müdaxilə etdiyi üçün Hindistana sürgün olunmuş, 1963-cü ildə Türkiyəyə qayıdaraq siyasətə atılmışdır.
Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının (MHP) Qurulması
Türkeş, 1969-cu ildə Milliyyətçi Hərəkat Partiyasını (MHP) quraraq partiyanın lideri olmuşdur. O, "Türk-İslam Sentezi" ideyasını irəli sürərək, Türk millətçiliyini İslam dəyərləri ilə birləşdirməyə çalışmışdır. Onun liderliyi ilə MHP, xüsusilə 1970-ci illərdə sağçı-millətçi hərəkatın əsas mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir.
Siyasi Həyatı və 1980 Hərbi Çevrilişi
1980-ci il 12 Sentyabr hərbi çevrilişindən sonra digər siyasi liderlər kimi Alparslan Türkeş də həbs edilmiş və 1985-ci ilə qədər məhbəsdə qalmışdır. Azadlığa çıxdıqdan sonra siyasi fəaliyyətinə davam edərək MHP-ni yenidən qurmuşdur.
Ölümü və Mirası
Türkeş 4 aprel 1997-ci ildə vəfat etmişdir. O, Türk millətçiliyinin əsas ideoloqlarından biri kimi tanınır və "Başbuğ" (lider) adlandırılır. Bugünkü Türkiyə siyasətində onun qurduğu MHP və ideoloji xətti hələ də təsirini davam etdirir.
Alparslan Türkeş həm hərbi, həm də siyasi karyerası ilə Türkiyə tarixində önəmli iz qoymuş, milliyyətçi hərəkatın əsas qurucularından biri kimi tanınmışdır.
