BAKI,TurkicWorld
Türk kinosunun tanınmış simalarından, aktyor və kinorejissor Kadir İnanır 26 iyun 2026-cı il tarixində İstanbul şəhərində 77 yaşında vəfat edib.
Məlumata görə, bir müddət əvvəl sətəlcəm diaqnozu ilə reanimasiya şöbəsinə yerləşdirilən sənətçidə daha sonra ağciyər xərçəngi aşkar edilmişdi. O, iyunun 26-da müalicə aldığı xəstəxanada dünyasını dəyişib.
Kadir İnanır 15 aprel 1949-cu ildə Türkiyənin Ordu vilayətinin Fatsa rayonunda anadan olub. Ailəsinin ən kiçik övladı olan sənətçi əslən Trabzonun Sürmənə rayonundandır. Orta təhsilini İstanbuldakı Haydarpaşa Liseyində internat şəraitində başa vurub.
Onun kino karyerası 1968-ci ildə başlayıb. Həmin il "Səs" jurnalının təşkil etdiyi kino aktyorları müsabiqəsində iştirak etsə də, ilk üçlükdə yer ala bilməyib. Elə həmin il "Saklambaç" qəzetinin keçirdiyi fotoroman aktyorları müsabiqəsinin qalibi olub. Bir müddət fotoromanlarda rol aldıqdan sonra "Yeddi addım sonra" filmində kiçik rolla böyük kinoya qədəm qoyub.
Kadir İnanır ilk dəfə baş rolda 1970-ci ildə rejissor Atıf Yılmazın çəkdiyi "Qara gözlüm" filmində Türkan Şoray ilə birlikdə çıxış edib. Sonrakı illərdə bu yaradıcı tandem bir çox filmdə təkrar olunaraq türk kinosunun ən sevilən ekran cütlüklərindən birinə çevrilib.
Sənətçi yaradıcılığı boyunca daha çox sosial və dramatik mövzulu filmlərdə rol alıb. Onun iştirak etdiyi "Utanc", "Selvi boylum, al yazmalım", "Bir qurtum sevgi", "Ah gözəl İstanbul", "Qırıq bir eşq hekayəsi", "Amansız yol", "Tomruq", "Sən türkülərini söylə", "Qatırçılar", "Günahımız insan olmaq", "72-ci kamera", "Tikanlı yol", "Yeddi yuxuya gedən", "Tatar Ramazan" və "Tatar Ramazan sürgündə" kimi filmlər türk kinosunun klassik nümunələri sırasında yer alır.
1973-cü ildə "Utanc" filmindəki roluna görə Adana Qızıl Koza Film Festivalında "Ən yaxşı kişi aktyor" mükafatına layiq görülən Kadir İnanır, 1986-cı ildə isə "İlanların qisası" filmindəki ifasına görə Antalya Qızıl Portağal Film Festivalının eyni nominasiyası üzrə qalib olub.
1990-cı ildə "Medcezir mənzərələri" filmi ona Ankara Film Festivalının "Ən yaxşı kişi aktyor" mükafatını qazandırıb.
2000-ci ildə Qızıl Portağal Film Festivalının "Ömür boyu fəxri mükafat"ına layiq görülən sənətçi sonrakı illərdə də bir sıra nüfuzlu mükafatlarla təltif olunub. 2007-ci ildə Kino Yazarları Dərnəyinin Fəxri Mükafatını, 2011-ci ildə Beynəlxalq Adana Qızıl Koza Film Festivalının "Ömür boyu fəxri mükafatı"nı, 2016-cı ildə Almaniya Film Festivalının Fəxri Mükafatını, 2023-cü ildə isə 30-cu Beynəlxalq Qızıl Koza Film Festivalında "Respublikanın 100-cü ilində kinomuzun siması" mükafatını alıb.
Kadir İnanır ümumilikdə 182 bədii filmdə və 12 televiziya serialında rol alıb. Onun ən uzunmüddətli televiziya layihəsi "Marziyə" serialı olub.
Sənətçi aktyorluq fəaliyyəti ilə yanaşı televiziya aparıcısı kimi də çalışıb. O, 1995–1996-cı illərdə "Belə getməz" adlı xəbər proqramını, 1998-ci ildə isə "Flash TV" kanalının əsas xəbər buraxılışını təqdim edib.
2000-ci ildə rejissor Sinan Çətinin "Komissar Şekspir" filmində rol alan Kadir İnanır, 24 ildən sonra – 2003-cü ildə "Göndərilməmiş məktublar" filmində yenidən Türkan Şoray ilə eyni ekranı bölüşüb. Bu ekran tərəfdaşlığı tamaşaçılar tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb.
2005-ci ildə Memduh Ün və Tunç Başaranın birgə çəkdiyi "Kino bir möcüzədir" filmində Fatma Giriklə baş rolu ifa edib.
Yaradıcılığı boyunca canlandırdığı obrazlarda əsasən ləyaqətli, prinsipial, fədakar və güclü kişi xarakterlərini təqdim edən Kadir İnanır türk kinosunun ən nüfuzlu aktyorlarından biri hesab olunurdu.
Şəxsi həyatında uzun illər aktrisa Jülidə Kural ilə birlikdə yaşayan sənətçi, həmçinin musiqiçi Soner Arıca, keçmiş milli futbolçu Erdoğan Arıca və aktyor Levent İnanırın dayısı idi.
2000-ci ildə "Dərman bəy" serialının çəkilişləri zamanı rol yoldaşı Buket Sayğıya göndərdiyi qısa mesajlarla bağlı ona qarşı məhkəmə işi açılmışdı. Aktyor mesajların motivasiya məqsədilə göndərildiyini bildirsə də, 2003-cü ildə "sataşma və təhqir" maddələri üzrə təqsirli bilinərək altı ay həbs cəzasına məhkum edilmiş, sonradan cəza pul cəriməsi ilə əvəz olunaraq təxirə salınmışdı.
Kadir İnanır son illərdə müxtəlif sağlamlıq problemləri ilə mübarizə aparırdı. O, 2012-ci ildə bel yırtığı əməliyyatı keçirmiş, daha sonra ağciyərində aşkar edilən şiş səbəbindən yenidən əməliyyat olunmuşdu. 2021-ci ilin noyabrında da xəstəxanaya yerləşdirilmiş, həmin vaxt vəziyyətinin sabit olduğu açıqlanmışdı.
Türk kinosunun onilliklər ərzində simvoluna çevrilən Kadir İnanırın vəfatı sənət ictimaiyyəti və milyonlarla pərəstişkarı tərəfindən böyük kədər hissi ilə qarşılanıb.
