BAKI,TurkicWorld, Orxan Qədirzadə
Bu gün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) ilk Baş Assambleyası keçirilib. 51 dövləti təmsil edən nümayəndələr İngiltərənin paytaxtı Londonda, Vestminster Mərkəzi Zalında bir araya gəlib.
İlk iclasdan bir həftə sonra BMT Təhlükəsizlik Şurası da ilk dəfə toplaşaraq öz fəaliyyət qaydalarını müəyyənləşdirib. Ardınca, 24 yanvar tarixində Baş Assambleya ilk qətnaməsini qəbul edib. Həmin sənəd atom enerjisindən dinc məqsədlərlə istifadəni, həmçinin atom və digər kütləvi qırğın silahlarının ləğvini nəzərdə tutan çağırışları əhatə edib.
BMT-nin yaradılmasının əsası hələ 1944-cü ildə Vaşinqtonda keçirilən Dumbarton Ouks konfransında qoyulmuşdu. Müttəfiq dövlətlərin nümayəndələri İkinci Dünya müharibəsindən sonrakı dövrdə sülh və təhlükəsizliyin qorunması üçün beynəlxalq təşkilatın yaradılması üzərində razılığa gəlmişdilər. Yeni qurumun, müharibənin qarşısını almaqda uğursuz olmuş Millətlər Liqasından fərqli olaraq, üzv dövlətlər üzərində daha geniş səlahiyyətlərə malik olması planlaşdırılırdı.
1945-ci ilin aprelində, Avropada qələbə bayramlarına hazırlıq getdiyi bir vaxtda, 51 ölkənin nümayəndələri San-Fransiskoda toplaşaraq BMT Nizamnaməsini hazırlayıblar. Sənəd 26 iyun 1945-ci ildə imzalanıb və 24 oktyabrda Təhlükəsizlik Şurasının beş daimi üzvü və digər ölkələrin əksəriyyəti tərəfindən ratifikasiya edilib.
Məhz bu tarix sonradan BMT Günü kimi qeyd olunmağa başlanıb və təşkilat qlobal sülh, təhlükəsizlik və beynəlxalq əməkdaşlığın əsas platformasına çevrilib.
