BAKI, TurkicWorld, Orxan Qədirzadə
ABŞ Prezidenti Donald Tramp The New York Times qəzetinə verdiyi geniş müsahibədə bildirib ki, xarici siyasətdə onun qərarlarını beynəlxalq hüquq deyil, yalnız şəxsi mənəvi dəyərləri və düşüncə tərzi məhdudlaşdıra bilər.
TurkicWorld xəbər verir ki, müsahibənin dərc edilən hissələrində Tramp ABŞ-ın xarici və daxili siyasətinin əsas istiqamətlərinə toxunub. O, beynəlxalq hüququ öz hərəkətləri üçün məcburi çərçivə kimi qəbul etmədiyini açıq şəkildə ifadə edib. Prezidentin sözlərinə görə, xarici siyasətdə onun üçün əsas məhdudiyyət yalnız şəxsi “mənəvi kompasıdır”.
Ukrayna müharibəsi və təhlükəsizlik zəmanətləri
Ukraynadakı müharibə barədə danışan Tramp bildirib ki, münaqişə başa çatdıqdan sonra ABŞ Ukraynaya birbaşa hərbi dəstək də daxil olmaqla təhlükəsizlik zəmanətləri verməyə hazırdır. Bununla belə, Vaşinqtonun bu sistemdə aparıcı deyil, ikinci dərəcəli rol oynayacağını vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, əsas yük Avropa müttəfiqlərinin üzərinə düşməlidir. Tramp Rusiyanın yenidən hərbi əməliyyatlara başlamayacağına inandığını qeyd edib və əks halda belə razılaşmalara getməyəcəyini bildirib.
Rusiya ilə danışıqlar və Putin barədə mövqe
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin barədə danışan Tramp hesab edir ki, Kreml razılaşmaya getmək niyyətindədir. O, həm Moskvanın, həm də Kiyevin hazırda razılaşmada maraqlı olduğunu düşündüyünü bildirib. Lakin müharibənin nə vaxt bitəcəyi ilə bağlı konkret tarix açıqlamayıb.
Venesuela: nəzarət, neft və hərbi ssenarilər
Venesuela ilə bağlı Tramp ABŞ-ın ölkədə formalaşmış müvəqqəti hakimiyyətlə sıx əlaqədə olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton Venesuelanı ABŞ üçün sərfəli şəkildə “yenidən qurmaq” niyyətindədir.
Tramp bildirib ki, ABŞ artıq Venesuela neftini götürməyə başlayıb və məqsəd dünya bazarında qiymətləri aşağı salmaqdır. O, ABŞ-ın Venesuelaya maliyyə dəstəyi də göstərəcəyini qeyd edib. ABŞ qoşunlarının Venesuelaya daxil olub-olmayacağı barədə suala isə cavab verməkdən imtina edib, lakin gələcəkdə ölkəyə səfər etməyi istədiyini bildirib.
NATO, Qrenlandiya və Avropa
Tramp NATO-nun ABŞ-sız mənasız olduğunu deyib və Avropa ölkələrini hərbi xərcləri artırmağa çağırıb. Onun sözlərinə görə, Rusiya NATO üzvü ölkələrdən yalnız ABŞ-dan çəkinir.
Qrenlandiya məsələsinə toxunan Tramp Vaşinqtonun sadəcə hərbi bazalardan istifadə hüququ ilə kifayətlənmədiyini, ərazi üzərində mülkiyyətə ehtiyac duyduğunu bildirib. O, mülkiyyətin psixoloji baxımdan ABŞ üçün vacib olduğunu vurğulayıb.
Rusiya, Çin və nüvə silahları
Tramp bəyan edib ki, əgər o prezident olmasaydı, Rusiya artıq Ukraynanın tamamını nəzarətə götürmüş olardı. O, Strateji Hücum Silahlarının Azaldılması haqqında müqavilənin (SNV-3) müddətinin başa çatmasını problem hesab etmədiyini deyib və daha “yaxşı” yeni sazişin bağlanacağını bildirib.
Onun sözlərinə görə, yeni nüvə sazişinə Çin də daxil edilməlidir, çünki Pekinin nüvə arsenalı sürətlə artır.
Tayvan və Çin amili
Tayvan məsələsinə toxunan Tramp bildirib ki, Çin Venesuela ssenarisini Tayvana tətbiq edə bilməz. O, Si Cinpinin başqa bir ABŞ prezidenti dövründə belə addım ata biləcəyini, lakin öz prezidentliyi dövründə bunun baş verməyəcəyinə inandığını deyib.
Beynəlxalq hüquq və hakimiyyətin sərhədləri
Müsahibənin ən diqqətçəkən hissəsində Tramp açıq şəkildə bildirib ki, beynəlxalq hüquq onun üçün həlledici məhdudiyyət deyil.
“Yalnız bir şey məni dayandıra bilər — öz mənəviyyatım və ağlım,” — deyə ABŞ prezidenti vurğulayıb.
O, daxili siyasətdə səlahiyyətlərinin qanunlarla məhdudlaşdırıldığını qəbul etsə də, xarici siyasətdə daha sərbəst hərəkət etdiyini bildirib və bunu şüurlu şəkildə formalaşdırdığı “qeyri-proqnozlaşdırılan lider” imici ilə izah edib.
