Бишкек, 17.10.25 /Кабар/. Кыргызстандагы кыймылсыз мүлк рыногу батирлерге жана жеке турак жайларга болгон баанын активдүү өсүшүн улантууда. Жер ресурстары, кадастр, геодезия жана картография мамлекеттик агенттиги белгилегендей, бул көп жагынан макро жана микроэкономикалык факторлордун комплексине байланыштуу.
Турак жайдын баасынын өсүшүнүн себептери
Мамлекеттик агенттиктин санариптик трансформациялоо башкармалыгынын кадастрдык баалоо секторунун жетектөөчү адиси Айдар Сүкөнбаев "Кабар" агенттигине баалардын өсүшүнүн негизги фактору инфляция экенин, ага курулуш материалдарынын наркынын жогорулашы да кирерин айтты. Кыргызстанда курулуш материалдарынын көбү импорттолот – арматура жана башка материалдар Россия, Казакстан жана Кытайдан алып келинет. Атүгүл өлкө ичинде өндүрүлгөн цемент менен кирпич да жетишсиз чыгарылат. Энергетикалык ресурстардын кымбатташына байланыштуу курулуш материалдарынын кымбатташы курулуштун өздүк наркын жогорулатууда. Мындан тышкары, ал жумушчулардын кызмат көрсөтүү баасы да өскөнүн белгиледи.
Ал ошондой эле ички жана тышкы миграция, анын ичинде Россиядагы мобилизацияга байланыштуу орус жарандыгы барлардын убактылуу агылып келиши, калктын демографиялык өсүшү, Украинадагы согуш сыяктуу КМШ мейкиндигиндеги саясий кырдаал да баанын өсүшүнө таасир этүүдө деп эсептейт. Сүкөнбаев өлкөдөгү ички миграциянын агымын азайтуу үчүн аймактар өнүгө баштамайынча, кыймылсыз мүлккө болгон баалар өсө берерин баса белгиледи.
Кыймылсыз мүлк рыногундагы өзгөчөлүктөр
Мамлекеттик агенттиктин маалыматы боюнча, батирлердин баасы негизинен ири шаарларда: Бишкек, Ош, Манас жана Караколдо өскөн.
Курулуш үчүн жер чектелүү болгондуктан, суроо-талап сунуштан жогору болууда. Жер азайып бараткандыктан, туурасынан эмес, тигинен курууга аргасыз кылууда.
Батирлер менен болгон келишимдердин саны азайган, бирок жер тилкеси үчүн негизинен курулуш компаниялары сатып алган жеке турак жайлар менен болгон келишимдердин саны өскөн.
Адистин айтымында, Бишкекте көп кабаттуу үйлөрдү курууга бош жер дээрлик калган жок, бул жеке үйлөрдүн баасынын өсүшүн түшүндүрөт.
Баалардын динамикасы
Мамлекеттик агенттиктин маалыматы боюнча, 2025-жылдын 8 айында Бишкектеги жеке турак жайлардын баасы 30 пайыздан ашык өстү, батирлердин баасы 15-20 пайызга кымбаттады.
Бишкекте 104-сериядагы 1 бөлмөлүү батирдин баасы 2025-жылдын сентябрында бир чарчы метри 1380 долларга, 2 бөлмөлүү батирдики – 1220 долларга жеткен.
105-сериядагы 1 бөлмөлүү батирдин баасы бир чарчы метри 1235 долларга жакын болгон (аянты 36 чарчы метрден ашык).
Жеке үйлөрдөгү 1 бөлмөлүү батирдин баасы бир чарчы метри 880 доллардан башталган, орточо аянты 25–60 чарчы метрди түзгөн.
Негизги жана экинчилик турак жай рыногу
Баштапкы рынокто (курулуш үчүн жер тилкесин сатып алгандан баштап үлүштүк катышуу) баалар бир топ төмөн.
Батир курулуп, пайдаланууга берилгенден кийин баа көтөрүлөт, жана компаниялар турак жайды сатып алуу-сатуу келишими боюнча сатышат. Бул экинчилик рынок деп эсептелет.
Ири шаарлар боюнча статистика
2025-жылдын 8 айында Бишкектеги жеке турак жайлардын (ЖТЖ) орточо баасы 16,177 млн сомду түздү, бул бир жыл мурункуга салыштырмалуу 35,1 пайызга жогору.
Эң кымбат үйлөр Октябрь районунда жайгашкан (болжол менен 24,634 млн сом).
Башка райондордо баалар 12 млн сомдон (Свердлов, Биринчи Май) 16 млн сомго чейин (Ленин) өзгөрөт.
Ошто жеке турак жайлардын орточо баасы ошол эле мезгилде 19,3 пайызга өскөн.
Келишимдер
Жыл башынан бери Кыргызстан боюнча 17 миң 930 сатып алуу-сатуу келишими түзүлгөн, бул өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 2 миң 18 келишимге көп. 2025-жылы келишимдердин эң чоң көлөмү апрель айына туура келген – 2 миң 703 келишим.
Ошто 2025-жылдын 8 айында 2 миң 792 келишим түзүлгөн, бул өткөн жылга салыштырмалуу 74,6 пайызга өскөн.
Бишкекте келишимдердин саны 4,3 пайызга азайып, 7 миң 576 келишимди түзгөн.
