Bugün dünya ekonomisinin için en büyük risklerden birisi enerji arz güvenliğinin tehlikeye girmesidir.
Hürmüz Boğazı da dünya petrol ticaretinin beşte birinin ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) ise üçte birinin geçtiği dolayısıyla dünya enerji arz güvenliğinin belirleyicisi olma konumunda olan önemli bir geçiş noktasıdır.
Hürmüz Boğazı'nın bir süre için de olsa kapatılması, hem enerji kaynaklarına sahip olan ülkeler hem de bu kaynaklara bağımlı olan ülkeler için yani enerji arz ve talep güvenliği için ciddi bir test oldu.
Peki, Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığında körfez bölgesi ülkelerinin enerji kaynaklarına bağımlı olan ülkeler hangi dersleri çıkardı?
ALTERNATİF ROTA İHTİYACI
Hürmüz’den geçen petrolün en büyük alıcısı Asya-Pasifik bölgesi ülkelerinin bu bölgeye yüksek oranda bağımlılığı nedeniyle, bu ekonomilerin kırılganlıklarının arttığı açık bir şekilde görülmüş oldu.
Bu yüzden alternatif rota geliştiremeyen ülkeler, enerji arz güveliği krizi anında nefessiz kalmaya mahkumdur.
YENİLENEBİLİR ENERJİNİN ARTAN ÖNEMİ
Enerji arz güvenliği için, yenilenebilir enerji kaynaklarının en güvenli kaynak olduğu anlaşıldı.
Bugün dünyada yenilenebilir enerjiye ve nükleer enerjiye geçiş hızlanıyorsa, bunun temel sebebi Hürmüz gibi stratejik enerji geçiş rotalarının kapatılabileceği korkusudur.
Enerji geçiş rotalarının politik bir araç olarak kullanılması olasılığı yerli kaynakların enerji arz güvenliğinin önemli bir parçası olması artık zorunlu bir tercihtir.
YENİ İŞ BİRLİKLERİ GELİŞTİRİLMELİ
Hürmüz Boğazı krizi, ülkelerin enerji haritalarını ve işbirliklerini kökten değiştirecektir.
Enerji arz güvenliği için yeni iş birlikleri yeni bir enerji denklemini ortaya çıkaracağı açıktır.
TÜRKİYE İÇİN ÖNEMLİ ÇIKARIMLAR VAR
Hürmüz Boğazı'nda yaşanılan kriz ile beraber ortaya çıkan kırılganlığı karşısında Türkiye gibi jeostratejik konuma sahip ülkeler için de TANAP, TürkAkım Bakü-Tiflis-Ceyhan, Kerkük-Yumurtalık gibi boru hatlarının dünya enerji arz güvenliği için ne kadar büyük öneme sahip olduğu görüldü.
Ayrıca, Türkiye enerji kaynaklarını kendi toprakları üzerinden güvenli hatlarla dünya pazarlarına ulaştırarak enerji merkezi olmak için önemli bir imkana sahip olduğunu da görmüş oldu.
Yazar: Erdal Tanas Karagöl
