Ekonomiler, köklü ve hızlı bir dönüşüm sürecinden geçiyor.
Ekonomilerin büyümesi yüksek GSYH’ye ulaşması ve dolayısıyla dünya ekonomisinde üst sıralara çıkması ve bunu sürdürebilmesi için; teknolojiye yatırım yapılması, enerji kaynaklarına erişiminin kesintisiz sağlanması ve üretimin merkezinde olan veriyi işleyecek nitelikli işgücüne sahip olunması olmazsa olmazlardandır.
Peki, yeni dönemde hangi sektörler ekonomileri dönüştürecek?
ENERJİ SEKTÖRÜ VE BU SEKTÖRDEKİ DÖNÜŞÜM
Enerji kaynaklarına sahip olmak artık ekonomik bağımsızlık ile eş anlamlıdır.
Fosil kaynakların alternatifsiz olduğu dönemden bu kaynaklara alternatif olan yenilenebilir kaynaklara geçiş enerji-ekonomi ilişkisini de değiştiriyor. Yani enerjide kaynak zenginliğinden teknoloji ve kritik ham madde kontrolüne geçiş süreci yaşanmaktadır.
Diğer yandan, dijital ve yeşil dönüşüm sürecinde stratejik ham maddelere sahip olma savaşı yaşanıyor. ABD ve Çin arasında yaşanan rekabet, bu kaynaklara kimin sahip olacağıyla birebir ilgilidir.
Çünkü, elektrikli araçlardan yüksek teknolojili savunma sistemlerine kadar her şey minerallere ve nadir toprak elementlerine olan ihtiyacı arttırıyor.
Bu madenlere erişimi olan ve onları teknolojiye dönüştürebilen ekonomiler, dünya ekonomisinde hakim güç ve lider olmayı beraberinde getirecektir.
Bu da enerji alanında başta da mineraller ve nadir toprak elementleri alanında savaşı daha da şiddetlendirmektedir.
NİTELİKLİ İŞGÜCÜ VE YAPAY ZEKA
Dijitalleşme ve yapay zeka, bir çok sektörde maliyetleri düşürerek ülkenin rekabet gücünü arttıracaktır.
Bu süreçte verileri işleyecek yüksek vasıflı iş gücüne sahip olan ülkeler yapısal dönüşümü hızlandıracakları gibi dijital yetkinlikleri ve veriden değer üretme kapasitelerini de arttıracaklardır.
Yani veri işlemenin sermaye kadar önemli olacağı bir dönemdeyiz.
SAVUNMA SANAYİ
Başta da internet olmak üzere bir çok yeniliğin savunma sanayinde geliştirilmesi, bu sektörün ekonomiyi dönüştürücü yüksek gücü bulunmaktadır.
Dolayısıyla savunma sektörüne yatırım; yüksek katma değerli üretim, ülkenin yerli teknoloji kapasitesinin artması ve ihracatın yapısının değişmesi dolayısıyla ekonomik büyük olarak GSYH’de önemli artış demektir.
Sonuç olarak, enerjide, savunma sanayinde, yapay zekada ve dünyanın yeni enerjisi olacak nadir toprak elementleri sahipliğinde yaşanacak değişim tüm ekonomiyi etkileyeceği gibi ülkenin küresel rekabet gücünü de belirleyen temel güç olacaktır.
Yazar: Erdal Tanas Karagöl
